صبح صالح ( مترجم : رحيمى نيا )
86
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى )
مىدهند ، « المراوحة بين العملين » يعنى يك بار اين كار و يك بار آن كار را انجام دادن ، « المراوحة بين الرّجلين » يعنى گاهى روى اين پا و گاهى روى پاى ديگر ايستادن . ( 1308 ) رُكَب : جمع « ركبة » ، زانوها . ( 1309 ) مَادُوا : لرزيدند ، مضطرب شدند . خطبهء 98 ص 97 ف ( 1310 ) اسْتَحَلّوُهُ : آن را مباح دانستند . ( 1311 ) بَيْتُ مَدَرٍ : خانهاى كه از آجر و سنگ و مانند آن ساخته شود . ( 1311 ) بَيْتُ وَبَرٍ : خيمه . ( 1312 ) نَبَا بِهِ : « نَبَا بِهِ المَنزل » آن اقامتگاه را نپسنديد و از آن كوچ كرد . خطبهء 99 ص 98 ف ( 1313 ) السَّفْر : گروه مسافران . ( 1314 ) امُّوا : قصد كردند . ( 1315 ) المُجْرِى الَى الْغَايَةِ : كسى كه مركب خود را بسوى مقصد خاصى ميراند . ( 1316 ) يَحْدُوهُ : او را سوق مىدهد و ميراند . ( 1317 ) نَفَاد : به آخر رسيدن چيزى ، نابود شدن . ( 1318 ) مُزْدَجَرٌ : مصدر ميمى از « ازدجر » بازداشتن ، باز داشته شدن . ( 1319 ) بِنَفْسِهِ يَجُودُ : جان مىدهد . ( 1320 ) الْمُسَاوَرَة : پريدن ، جستن ، گوئى عمل زشت ، بدليل عدم تقارن با طبيعت و فطرت انسان ، از آدمى گريزان است و انسان با جستن و پريدن بسوى آن ، آن را انجام مىدهد . خطبهء 100 ص 99 ف ( 1321 ) صَادِعاً : شكافنده ، آشكار كننده . ( 1322 ) مَرَقَ : از دين خارج شد . ( 1323 ) زَهَقَ : مضمحل شد ، هلاك شد . ( 1324 ) مَكَيْثُ الْكَلَام : سنجيدهگو ، كسى كه بدون انديشه سخن نمىگويد . ( 1325 ) بَطِيءُ الْقِيَامِ : كسى كه با درنگ و تأنى اقدام به عملى مىكند و پس از تهيه مقدمات لازم آن را انجام مىدهد . ( 1326 ) يَضُمُّ نَشْرَكُمْ : پراكندگى شما را بهم پيوند مىدهد . ( 1327 ) مُقْبِل : رو آورنده ، طلب كننده . ( 1328 ) الْمُدْبِر : چيزى كه زمانش گذشته است ، پشت كننده . ( 1329 ) قَائِمَتَيْهِ : دو پايش . ( 1330 ) خَوَى نَجْمٌ : ستاره غروب كرد . خطبهء 101 ص 100 ف ( 1331 ) لَا يَجْرِمَنَّكُمْ : شما را وادار نكند .